Stanisław Derehajło to postać, która łączy w sobie kilka ról – przez niemal dwie dekady zarządzał gminą Boćki jako wójt, następnie pełnił funkcję wicemarszałka województwa podlaskiego, a w przestrzeni internetowej stał się mimowolnym bohaterem memów jako „Janusz Alfa” czy „Pan Areczek”. Urodzony 23 marca 1972 roku w Bielsku Podlaskim, jest absolwentem Zespołu Szkół nr 4 w Bielsku Podlaskim i studiów historycznych na Uniwersytecie w Białymstoku. Sam podkreśla, że przede wszystkim jest rolnikiem z Podlasia, choć jego życiorys pokazuje znacznie bardziej złożoną karierę.
Początki działalności zawodowej i samorządowej
Pracował jako nauczyciel historii, dochodząc do rangi nauczyciela mianowanego. Kształcił się także podyplomowo w zakresie zarządzania funduszami UE, zarządzania oświatą, edukacji twórczej i socjoterapii. Równolegle z pracą pedagogiczną zajął się prowadzeniem własnego gospodarstwa rolnego o profilu roślinnym i agroturystycznym, a także pasieki. To właśnie rolnictwo stało się jego główną działalnością zawodową – gospodarstwo ma około 150 ha, a według oświadczeń majątkowych 135-hektarowe gospodarstwo rolne przyniosło mu 400 tysięcy złotych dochodu.
Zamiłowanie do pracy na roli wynosi z domu rodzinnego. Jan i Teresa Derehajłowie, rodzice wójta, przez ponad trzydzieści lat obsługiwali wesela, pogrzeby, msze prymicyjne. Robili wędliny, ciasta, mięsiwa – na zimno i na gorąco. Z czasem stali się najbardziej znaną parą wędliniarską w okolicy, od Bociek po Bielsk, Drohiczyn, Orlę, Ciechanowiec, Hajnówkę. Sam Stanisław przejął te kulinarne tradycje, co wielokrotnie wykorzystywał w promocji regionu.
W 2009 roku Jan i Teresa Derehajło zostali odznaczeni z okazji Złotych Godów przez swojego syna, pełniącego wówczas funkcję wójta gminy Boćki
Wójt gminy Boćki przez 19 lat
Wójtem gminy Boćki Stanisław Derehajło był w latach 1998-2017. To właśnie ta funkcja ukształtowała jego pozycję jako lokalnego lidera. W 2002, 2006, 2010 i 2014 był wybierany na to stanowisko w pierwszej turze z ramienia lokalnych komitetów, od 2003 reprezentując chadeckie stowarzyszenie Nasze Podlasie. Pięciokrotne zwycięstwa wyborcze w pierwszej turze świadczą o silnym poparciu mieszkańców dla jego działań.
Promocja kultury regionalnej
Jako wójt Stanisław Derehajło aktywnie promował kulturę podlaską. Został członkiem zespołu folklorystycznego „Podlaskie Kukułki” z Bielska Podlaskiego, a następnie przez 20 lat kierował zespołem „Klekociaki” z Bociek. Jego zaangażowanie w kulturę ludową wykraczało poza granice regionu – na Ogólnopolskim Przeglądzie Stołów Wigilijnych w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki, setki osób podziwiały kulinarny kunszt gminnego rządcy z Podlasia i niezwykły urok towarzyszących mu pań z zespołu folklorystycznego Klekociaki. Śledzie z czosnkiem z ogródka bratowej, chałki z makiem przyrządzone podług przepisu babci Anny z Wandalina, chleb boćkowski i niepowtarzalna nalewka „z bocianiego gniazda” zyskały uznanie ludzi kultury. O nieznanych dotąd Boćkach i ich gotującym wójcie dowiedziała się cała Warszawa.
Działalność społeczna
Działał także jako strażak ochotnik, został druhem Ochotniczej Straży Pożarnej w Boćkach i skarbnikiem podlaskiego oddziału wojewódzkiego OSP. Za tę działalność w 2009 otrzymał Brązową Odznakę Zasługi dla Ochrony Przeciwpożarowej.
Przejście do polityki ogólnopolskiej
W kwietniu 2017 zrezygnował z funkcji wójta, podejmując stanowisko doradcy wicepremiera Jarosława Gowina. Został także doradcą dyrektora Instytutu Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej oraz kierownikiem Centrum Kontaktowego Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej. Według oświadczeń majątkowych zanim został radnym, Stanisław Derehajło zarobił około 250 tysięcy złotych, z czego 215 tysięcy złotych było z Państwowego Instytutu Badawczego NASK.
W marcu 2014, wraz z partią, dołączył do Polska Razem i zasiadał w krajowym zarządzie ugrupowania. W czerwcu 2017 został p.o. sekretarza generalnego partii, a po jej przekształceniu w listopadzie tego samego roku w Porozumienie, został sekretarzem generalnym partii i został wyznaczony jako pełnomocnik partii w województwie podlaskim. Na kongresie partii został wybrany jednym z czterech wiceprezesów Porozumienia.
Wicemarszałek województwa podlaskiego
W 2018 uzyskał mandat radnego Sejmiku Województwa Podlaskiego VI kadencji, startując z listy Prawa i Sprawiedliwości (w ramach porozumienia wyborczego). 11 grudnia 2018 objął stanowisko wicemarszałka województwa podlaskiego. Odpowiadał m.in. za rolnictwo i obszary rybackie, departament rozwoju obszarów wiejskich, społeczeństwo informacyjne, departament Europejskiego Funduszu Społecznego, a także departament współpracy z zagranicą i promocji.
Wybór zarządu województwa w grudniu 2018 roku udało się przeprowadzić dopiero po 19 dniach od pierwszej sesji
18 lutego 2019 Sejmik Województwa Podlaskiego przyjął rezygnację marszałka Artura Kosickiego, a w konsekwencji całego zarządu województwa, a następnie ponownie wybrał zarząd w tym samym składzie, ponownie mianując Derehajłę wicemarszałkiem województwa podlaskiego.
Odwołanie z funkcji
15 października 2021 roku, na wniosek marszałka Artura Kosickiego, został odwołany ze stanowiska wicemarszałka. Kosicki powiedział, że Stanisław Derehajło startował w wyborach do sejmiku z rekomendacji PiS – Zjednoczonej Prawicy i z tej samej rekomendacji został wicemarszałkiem, a teraz klub tę rekomendację wycofał. Decyzja ta była bezpośrednio związana z rozpadem koalicji Zjednoczonej Prawicy na poziomie krajowym. W tajnym głosowaniu za wnioskiem marszałka Artura Kosickiego o odwołanie Stanisława Derehajły opowiedziało się 15 radnych, 14 było przeciw, oddano jeden głos nieważny.
Zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie wojewódzkim pełnił swoje obowiązki ze względu na wakujące stanowisko do 3 marca 2022 roku, kiedy sejmik wybrał Sebastiana Łukaszewicza na wicemarszałka województwa.
Działalność polityczna po 2021 roku
Na przełomie sierpnia i września 2023 został przewodniczącym konwencji krajowej Porozumienia i p.o. prezesa partii po rezygnacji szefa konwencji krajowej Iwony Michałek i prezes Magdaleny Sroki oraz kandydował do Sejmu z listy Konfederacji. Startując z 5. miejsca na liście w okręgu podlaskim, zdobył 3568 głosów (drugi wynik na liście w okręgu), nie uzyskując mandatu.
W 2024 roku został ponownie wybrany w wyborach do Sejmiku Województwa Podlaskiego. Mimo utraty funkcji wicemarszałka nadal pozostaje aktywny w samorządzie regionalnym.
Gospodarstwo rolne i życie rodzinne
Jest żonaty, ma troje dzieci. W zespole folklorystycznym występują nie tylko żona wójta, ale i siostrzenica. Za parę lat na scenie, obok taty i mamy, stanie najmłodsza Derehajłówna – Gabrysia. Rodzina Derehajłów ma silne korzenie w regionie – Bolesław Derehajło, dziadek Stanisława, był komendantem placówki Armii Krajowej. W 1943 roku rozstrzelany został przez Niemców w Starosielcach, wraz z osiemdziesięcioma żołnierzami Polski Podziemnej.
Prowadzenie dużego gospodarstwa rolnego łączy z aktywnością polityczną dzięki wsparciu sąsiadów. Przed każdymi wyborami siada z nimi i pyta się, słuchajcie ja już może nie będę nigdzie startował. I oni mówią, że nie. To tak nie może być. My ci opryskamy te pole. Oni mówią: ty idź w tą politykę, bo będziemy miele wiele dobrych rzeczy załatwionych.
Memy internetowe i rozpoznawalność
W 2021 roku stał się twarzą memów internetowych przedstawiających tzw. polskiego biznesmena Janusza. Memy „Panie Areczku” czy „Janusz Alfa” przyniosły mu rozpoznawalność daleko poza Podlasiem. Sam zainteresowany podchodzi do tego zjawiska z dystansem – jak sam stwierdził w mediach społecznościowych, podziękował „Panu Areczkowi” po zakończeniu kampanii wyborczej w 2023 roku, pokazując, że potrafi z humorem podejść do swojej internetowej sławy.
Kubki i magnesy z wizerunkiem Stanisława Derehajły jako „Pana Areczka” pojawiły się nad polskim morzem, co pokazuje skalę zjawiska memów z jego udziałem
Majątek i działalność gospodarcza
Według oświadczeń majątkowych Stanisław Derehajło dysponuje znacznym majątkiem. Posiada dwa domy: jeden o powierzchni 250, a drugi nieco większy – 280 metrów kwadratowych, w którym jest też lokal wynajmowany na punkt apteczny. Do tego posiada dwa mieszkania o powierzchni 48 i 55 mkw. Poza tym do majątku marszałka i jego żony wchodzi też zagroda agroturystyczna z domem o powierzchni 77 mkw. postawionym na 2-hektarowej działce.
Pokaźny park maszyn rolniczych i innych urządzeń wspomagających gospodarstwo rolne wycenił na ponad milion 600 tysięcy złotych. Najdroższe są ciągniki. Dwa z nich, marki John Deere, kosztują 170 tys. i 200 tys. zł. Prowadzi działalność agroturystyczną, która cieszy się zainteresowaniem, szczególnie wśród gości z zagranicy.
Więź z regionem
Mimo kariery politycznej, która wielokrotnie prowadziła go do Warszawy, Stanisław Derehajło konsekwentnie podkreśla swoją więź z Podlasiem. Stwierdził podczas jednej z rozmów: „To są moje strony. Tu płacę podatki. W Boćkach mam gospodarstwo, w Bielsku mieszkanie. To mój dom”. Ta deklaracja nie jest pusta – faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne i aktywnie uczestniczy w życiu lokalnej społeczności.
Związek z Bielskiem Podlaskim i Boćkami to nie tylko kwestia zamieszkania. Swego czasu tańczył w bielskim zespole Podlaskie Kukułki, zresztą do dziś zespół ten wspiera. Podobnie jak Zespół Szkół nr 4 im. Ziemi Podlaskiej, czyli dawne Rolniki, w których najpierw się uczył, a później uczył historii.
Podsumowanie kariery
Stanisław Derehajło to postać, która pokazuje, jak można łączyć różne role – rolnika, samorządowca, polityka, nauczyciela i animatora kultury regionalnej. Przez 19 lat kierowania gminą Boćki wypracował sobie pozycję uznanego samorządowca, co zaowocowało dalszą karierą na poziomie wojewódzkim. Choć jego działalność polityczna napotkała turbulencje związane z rozpadem koalicji Zjednoczonej Prawicy, pozostaje aktywnym uczestnikiem życia publicznego Podlasia. Nieoczekiwana sława jako bohater memów internetowych pokazała, że współczesna polityka i kultura internetowa mogą się przenikać w zaskakujący sposób, a dystans do własnego wizerunku może być atutem.
