Przykładowa rozprawka to dokument, który pomaga krok po kroku zaplanować i napisać wypowiedź argumentacyjną zgodnie z wymaganiami szkolnymi i egzaminacyjnymi. Taki wzór powinien wyraźnie pokazywać, gdzie umieścić tezę lub hipotezę, jak sformułować argumenty oraz w jaki sposób elegancko przejść do podsumowania. Dzięki temu uczeń lub nauczyciel otrzymuje klarowny szablon, który można wypełniać własną treścią.
W dobrze przygotowanym dokumencie „Przykładowa rozprawka – wzór i omówienie krok po kroku” znajdziemy nie tylko przykładowe sformułowania, ale też plan akapitów, propozycje zwrotów spajających tekst, a nawet tabelę pomagającą uporządkować argumenty. Wzór powinien być prosty, czytelny i pozbawiony zbędnych ozdobników, tak aby można go było szybko dostosować do niemal każdego tematu rozprawki.
Kluczowe jest również to, aby dokument miał formę zbliżoną do profesjonalnego podglądu PDF i nadawał się do pobrania oraz wydruku. Ułatwia to pracę nauczycielom, korepetytorom i uczniom, którzy chcą mieć przy sobie przejrzysty schemat. Taki wzór rozprawki powinien łączyć w sobie przejrzystą strukturę z praktycznymi wskazówkami językowymi, a jednocześnie pozostawiać miejsce na kreatywność autora.
Przykładowa rozprawka – wzór
1. Temat i teza / hipoteza
Wprowadzenie do tematu (2–3 zdania):
We współczesnym świecie często dyskutuje się o tym, czy …………………………………………………………………………… Dlatego warto zastanowić się, w jakim stopniu ……………………………………………………………………………
Uważam, że ……………………………………………………………………………
Hipoteza (gdy rozważasz możliwość):
Moim zdaniem można postawić tezę, że ……………………………………………………………………………
2. Rozwinięcie – argumenty
- Akapit 1 – pierwszy argument
Po pierwsze, ……………………………………………………………………………
Przykładem może być ……………………………………………………………….
Dzięki temu widać wyraźnie, że …………………………………………………. - Akapit 2 – drugi argument
Po drugie, ……………………………………………………………………………….
Ilustruje to sytuacja, gdy ………………………………………………………..
W konsekwencji można stwierdzić, że ………………………………………. - Akapit 3 – ewentualny kontrargument lub dopowiedzenie
Z drugiej strony niektórzy uważają, że ……………………………………..
Nie zmienia to jednak faktu, że ………………………………………………..
3. Zakończenie – podsumowanie
Podsumowanie wywodu
Podsumowując, przedstawione argumenty wyraźnie pokazują, że ……………………………………………………… Dlatego uważam, że ……………………………………………………………………………………………………………..
Przykładowe zwroty do zakończenia
- Reasumując, można stwierdzić, że…
- W świetle przedstawionych argumentów…
- Wydaje się więc słuszne twierdzenie, że…
4. Plan rozprawki – tabela pomocnicza
| Część pracy | Co napisać | Przydatne zwroty |
|---|---|---|
| Wstęp | Nawiązanie do tematu, wprowadzenie, teza lub hipoteza. | „W dzisiejszych czasach…”, „Wielu ludzi zastanawia się, czy…” |
| Rozwinięcie | Argumenty, przykłady, wyjaśnienia, ewentualny kontrargument. | „Po pierwsze…”, „Kolejnym argumentem jest…”, „Z drugiej strony…” |
| Zakończenie | Podsumowanie, nawiązanie do tezy, wnioski końcowe. | „Reasumując…”, „W świetle powyższych rozważań…” |
Uwagi końcowe do wzoru
Jak pracować z tym wzorem rozprawki?
Prezentowany wzór rozprawki został przygotowany tak, aby można go było zarówno wypełniać ręcznie po wydrukowaniu, jak i traktować jako elektroniczny schemat do planowania tekstu. Najważniejsze elementy struktury – wstęp, rozwinięcie i zakończenie – są wyraźnie oznaczone i opatrzone krótkimi wskazówkami, co ułatwia samodzielną pracę ucznia.
Możesz dowolnie modyfikować treść pól przeznaczonych na wprowadzenie, tezę, argumenty czy zakończenie. Warto jednak zachować kolejność części pracy, ponieważ to właśnie logiczny układ jest jednym z kluczowych kryteriów oceniania rozprawki na egzaminie ósmoklasisty i maturze.
Co można zmienić, a czego lepiej nie ruszać?
Bez obaw możesz zmienić przykładowe zwroty we wstępie i zakończeniu, dopasowując je do swojego stylu pisania. Szablon ma pełnić rolę inspiracji, a nie sztywnego formularza. Niezmienna powinna pozostać jedynie funkcja każdego akapitu: pierwszy wprowadza w temat, kolejne rozwijają argumentację, ostatni podsumowuje wywód.
Jeśli pracujesz z młodszymi uczniami, możesz uprościć zdania i zostawić więcej wolnego miejsca na notatki. Z kolei dla uczniów przygotowujących się do matury warto dodać w rozwinięciu miejsce na odwołania do lektur i przykładów literackich, pozostawiając w tabeli dodatkowy wiersz na „materiał literacki”.
Wskazówki do sekcji z argumentami
W części „Rozwinięcie – argumenty” szczególnie ważne jest, aby każdy akapit zawierał jedną myśl przewodnią. Możesz więc powiększyć fragment przeznaczony na pierwszy i drugi argument, jeśli wiesz, że będziesz posługiwać się rozbudowanymi przykładami. Unikaj skracania tej sekcji na rzecz dłuższego wstępu – to właśnie argumenty są sercem rozprawki.
Przydatnym zabiegiem jest dopisanie obok każdego argumentu pytania kontrolnego, np. „Co chcę udowodnić tym przykładem?” albo „Jak ten przykład wiąże się z tezą?”. Dzięki temu łatwiej uniknąć niepotrzebnych dygresji i zachować dobrą spójność tekstu.
Jak korzystać z tabeli planu rozprawki?
Tabela na końcu wzoru pomaga w szybkim ułożeniu planu rozprawki zanim zaczniesz pisać pełne zdania. Możesz w niej wypunktować najważniejsze argumenty, zapisać skróty przykładów i dobrać do nich typowe zwroty. To szczególnie przydatne podczas egzaminu, gdy czas jest ograniczony, a dobrze przemyślany plan pozwala pisać szybciej i bardziej świadomie.
Pamiętaj, aby przed ostatecznym zapisaniem lub wydrukowaniem dokumentu spojrzeć na całość pod kątem jednolitości formatowania: te same rodzaje informacji (np. nagłówki, uwagi, przykładowe zwroty) powinny być oznaczone tym samym stylem. Dzięki temu wzór rozprawki będzie nie tylko poprawny merytorycznie, ale i wyjątkowo czytelny w codziennym użyciu.
